Periodiek onderhoud HVAC: termijnen en attesten

Het verplichte periodieke onderhoud controleert en reinigt het centrale stooktoestel, de schoorsteen of rookgasafvoer en de onderdelen die nodig zijn voor een veilige verbranding. De technicus controleert ook de verluchting van het stooklokaal en, wanneer van toepassing, de verbrandingswaarden.

Deze onderhoudsplicht geldt voor centrale stooktoestellen die gebouwen verwarmen of sanitair warm water aanmaken. Voor afzonderlijke kachels, haarden, geisers, elektrische verwarming, warmtepompen, airconditioning en koelinstallaties kunnen andere regels gelden.

In Vlaanderen wordt de onderhoudsfrequentie bepaald door de brandstof en het vermogen van het centrale stooktoestel:

• - Stookolie of mazout vanaf 20 kW: jaarlijks onderhoud.
• - Gas, aardgas, butaan of propaan vanaf 20 kW: tweejaarlijks onderhoud.
• - Vaste brandstof, zoals hout, pellets of steenkool: jaarlijks onderhoud.
• - Gas- en stookolietoestellen onder 20 kW: niet verplicht, maar onderhoud wordt wel aanbevolen.

Voor het vermogen moet je naar het maximale vermogen op het kenplaatje van het centrale stooktoestel kijken. Bij meerdere toestellen moet de verplichting per centraal stooktoestel correct worden beoordeeld.

De onderhoudsperiode mag maximaal drie maanden worden verlengd. Het daaropvolgende onderhoud wordt echter opnieuw berekend op basis van de oorspronkelijke onderhoudsdatum. Een uitstel verschuift de volledige onderhoudscyclus dus niet.

Een centraal stooktoestel op stookolie of mazout met een vermogen vanaf 20 kW moet jaarlijks volledig worden onderhouden door een erkende technicus vloeibare brandstof.

Na het onderhoud ontvang je een reinigingsattest en een verbrandingsattest. Bewaar minstens de twee meest recente attesten bij het technische dossier van de installatie.

• - Reiniging van het stooktoestel en de brander.
• - Reiniging en controle van de schoorsteen of rookgasafvoer.
• - Controle van de algemene staat en veilige werking.
• - Controle van de verluchting en toevoer van verbrandingslucht.
• - Meting en beoordeling van de verbrandingswaarden.
• - Afstelling van het toestel wanneer dat nodig is.

Een centraal stooktoestel op aardgas, butaan of propaan met een vermogen vanaf 20 kW moet om de twee jaar worden onderhouden door een erkende technicus gasvormige brandstof.

De technicus levert na het onderhoud een reinigingsattest en een verbrandingsattest af. Deze documenten tonen aan wanneer het onderhoud werd uitgevoerd en welke meetresultaten werden vastgesteld.

• - Controle en reiniging van het centrale stooktoestel.
• - Controle van de rookgasafvoer en eventuele gasdichtheid.
• - Controle van de verluchting van het stooklokaal.
• - Beoordeling van de verbrandingswaarden en het rendement.
• - Controle op risico’s zoals rookgaslekken en CO-vorming.
• - Controle van de veilige en correcte werking.

Centrale stooktoestellen op vaste brandstof moeten jaarlijks worden onderhouden. Hieronder vallen onder meer centrale verwarmingsketels op hout, pellets en steenkool.

Het onderhoud moet door een geschoolde vakman worden uitgevoerd. Na afloop ontvang je een reinigingsattest met de naam en handtekening van de vakman.

• - Reiniging van het centrale stooktoestel.
• - Verwijdering van roet, as en verbrandingsresten.
• - Reiniging en controle van de schoorsteen.
• - Controle van de luchttoevoer en verluchting.
• - Controle van de algemene en veilige werking.

De gebruiker van het centrale stooktoestel is verantwoordelijk voor het periodieke onderhoud. In een huurwoning is dat doorgaans de huurder. De eigenaar blijft verantwoordelijk voor de indienststellingskeuring en voor structurele gebreken aan de installatie.

De huurder bezorgt een kopie van de ontvangen attesten aan de eigenaar. Bij gebouwen met meerdere gebruikers is het belangrijk om contractueel vast te leggen wie het onderhoud plant, de technicus toegang geeft en de attesten centraal bewaart.

De precieze werkzaamheden hangen af van het toestel en de brandstof, maar omvatten doorgaans:

• - Reiniging van het centrale stooktoestel en relevante onderdelen.
• - Reiniging en controle van de schoorsteen of rookgasafvoer.
• - Controle van de algemene technische staat.
• - Controle van de verluchting en de toevoer van verbrandingslucht.
• - Controle op rookgaslekken en risico op koolstofmonoxide.
• - Meting van de verbrandingswaarden bij gas en stookolie.
• - Beoordeling en eventuele afstelling van het verbrandingsrendement.

Bij gas en stookolie ontvang je na een volledig periodiek onderhoud een reinigingsattest en een verbrandingsattest. Bij een centraal stooktoestel op vaste brandstof ontvang je een reinigingsattest.

Op de attesten staan onder meer de identificatie van het toestel, de datum van het onderhoud, de uitgevoerde werkzaamheden, de meetresultaten en de gegevens van de technicus of geschoolde vakman.

• - Gas: reinigingsattest en verbrandingsattest.
• - Stookolie: reinigingsattest en verbrandingsattest.
• - Vaste brandstof: reinigingsattest.
• - Bewaar altijd minstens de twee meest recente attesten.

• - Het vorige reinigings- en verbrandingsattest.
• - Het oorspronkelijke keuringsrapport vóór ingebruikname.
• - De technische fiche en handleiding van het stooktoestel.
• - Het merk, type, serienummer en vermogen van de installatie.
• - Documentatie van herstellingen, storingen of eerdere gebreken.
• - Informatie over wijzigingen aan de ketel, brander of rookgasafvoer.

Wanneer het stooktoestel niet veilig functioneert of niet aan de vereiste verbrandingswaarden voldoet, vermeldt de technicus dit op het attest. Laat de vastgestelde gebreken zo snel mogelijk verhelpen en gebruik de installatie niet wanneer de technicus aangeeft dat dit onveilig is.

Na herstelling kan een nieuwe controle of meting nodig zijn. Bewaar het ongunstige attest, de herstelbewijzen en het nieuwe attest samen, zodat de volledige opvolging aantoonbaar blijft.