EPC NR: verplichtingen, energiescore en energielabel

Het EPC NR is het energieprestatiecertificaat voor een niet-residentiële gebouweenheid. Het geeft inzicht in de energiezuinigheid van onder meer kantoren, scholen, winkels, restaurants, ziekenhuizen en zorgvoorzieningen.

Het certificaat bestaat uit een energielabel en een energiescore. Daarnaast bevat het aanbevelingen om de gebouwschil en technische installaties te verbeteren en de gebouweenheid verder te renoveren richting koolstofneutraliteit.

De EPC NR-verplichting wordt bepaald door de hoofdbestemming van de gebouweenheid. Ze geldt voor gebouweenheden met een niet-residentiële hoofdbestemming, zoals kantoren, scholen, handelszaken, horeca, ziekenhuizen, woonzorgcentra, sportgebouwen en publieke gebouwen.

Residentiële gebouweenheden vallen onder het EPC Residentieel. Gebouwen of gebouweenheden met industrie als hoofdbestemming vallen in principe niet onder het EPC NR. Hetzelfde geldt voor landbouwgebouwen die hoofdzakelijk voor landbouwactiviteiten worden gebruikt.

Bij gemengde gebouwen moet iedere gebouweenheid afzonderlijk worden beoordeeld. Een kantoor bij een productiehal, winkel onder appartementen of administratieve vleugel bij een landbouwbedrijf kan daardoor een eigen EPC-regime hebben.

• - Grote niet-residentiële gebouweenheden: sinds 1 januari 2026 moet een EPC NR aanwezig zijn, ook zonder verkoop of verhuur.
• - Bij verkoop, andere overdracht, verhuur, erfpacht of opstalrecht kan de EPC-plicht eerder of afzonderlijk van toepassing zijn.
• - Publieke gebouwen kunnen bijkomende verplichtingen hebben, waaronder het zichtbaar uithangen van het certificaat.
• - Kleine niet-residentiële eenheden kunnen onder voorwaarden kiezen tussen een EPC kNR en een EPC NR.

Het energielabel van een EPC NR wordt hoofdzakelijk bepaald door het aandeel hernieuwbare energie en restwarmte dat lokaal wordt gebruikt. Hoe groter dat aandeel, hoe beter het label en hoe dichter de gebouweenheid bij de langetermijndoelstelling van koolstofneutraliteit komt.

Label E betekent dat minstens 5% van het totale energiegebruik wordt gedekt door lokaal gebruikte hernieuwbare energie of restwarmte. Een label is daarom niet automatisch een volledige beoordeling van de isolatiekwaliteit of het energieverbruik.

De energiescore beoordeelt hoe energie-efficiënt de gebouwschil en de vaste technische installaties zijn. Daarbij wordt onder meer gekeken naar isolatie, beglazing, verwarming, koeling, ventilatie en verlichting.

Label en energiescore vullen elkaar aan. Een gebouw kan bijvoorbeeld een gunstig label behalen dankzij zonnepanelen, terwijl de energiescore nog zwakke isolatie of inefficiënte installaties toont. Omgekeerd kan een efficiënt gebouw nog een laag label hebben wanneer weinig hernieuwbare energie wordt gebruikt.

• - De afbakening, hoofdbestemming en bruikbare vloeroppervlakte.
• - De opbouw en isolatie van daken, gevels, vloeren en beglazing.
• - De installaties voor verwarming en sanitair warm water.
• - De koel- en ventilatie-installaties.
• - De vaste verlichting en bijbehorende regelingen.
• - Zonnepanelen, zonneboilers, warmtepompen en andere hernieuwbare technieken.
• - Het gemeten energiegebruik van de gebouweenheid.
• - De aanwezigheid van lokale hernieuwbare energie en restwarmte.
• - Mogelijke energetische verbeteringen aan gebouwschil en installaties.

De energiedeskundige mag alleen gegevens gebruiken die ter plaatse kunnen worden vastgesteld of met geldige bewijsstukken worden aangetoond.

• - Bouwplannen, as-builtplannen en plannen van de gebouweenheden.
• - Facturen en technische fiches van isolatiematerialen en beglazing.
• - Technische gegevens van verwarming, koeling, ventilatie en verlichting.
• - Keurings-, onderhouds- en indienststellingsattesten van installaties.
• - Gegevens van zonnepanelen, warmtepompen en andere hernieuwbare systemen.
• - Energieverbruiksgegevens, meterstanden en facturen.
• - Eerdere EPC’s, EPB-aangiften en renovatiedocumenten.
• - Foto’s, werfverslagen en andere bewijsstukken van energetische werken.

Een erkende energiedeskundige type D bakent eerst de niet-residentiële gebouweenheid af en onderzoekt de beschikbare bewijsstukken. Daarna volgt een plaatsbezoek waarbij de gebouwschil, installaties, meters en aanwezige hernieuwbare technieken worden geïnventariseerd.

De energiedeskundige verwerkt de gegevens in de officiële software. Het uiteindelijke EPC NR bevat het energielabel, de energiescore, een overzicht van de energieprestaties en aanbevelingen voor verdere renovatie.

Een EPC NR is vijf jaar geldig. Een nieuw certificaat kan eerder nodig of wenselijk zijn na energetische renovaties, belangrijke wijzigingen aan installaties of wanneer het bestaande EPC niet langer representatief is.

Voor het aantonen van een labelverplichting moet het certificaat geldig en bruikbaar zijn. Een oud label X of een resultaat “onbepaald” kan niet altijd als bewijs dienen dat aan de renovatie- of labelverplichting is voldaan.

Na bepaalde overdrachten, erfpacht of opstalrecht geldt voor niet-residentiële gebouwen een renovatieverplichting. Daarbij kunnen zowel een minimaal maatregelenpakket als een minimaal energielabel van toepassing zijn.

Label E staat gelijk aan minstens 5% lokaal gebruikte hernieuwbare energie of restwarmte. Dit is slechts een tussenstap: de Vlaamse langetermijndoelstelling is een koolstofneutraal niet-residentieel gebouwenpark.

Vanaf 1 januari 2030 moeten kleine en grote niet-residentiële gebouweenheden een minimaal energielabel behalen. Voor grote publieke en overheidsgebouwen begint die minimale labelplicht al vanaf 2028.

Een EPC NR is meer dan een document met een vervaldatum. De energiescore, het label en de aanbevelingen vormen een basis voor een gefaseerd renovatieplan en de opvolging van toekomstige labelverplichtingen.

Koppel iedere aanbevolen maatregel aan een gebouwonderdeel of installatie, een verantwoordelijke, budget en uitvoeringsdatum. Bewaar nieuwe facturen, technische fiches en attesten meteen, zodat ze bij een volgend EPC als geldig bewijs beschikbaar zijn.