Elektrische conformiteitskeuring: wanneer is ze verplicht?

Een elektrische conformiteitskeuring, officieel de gelijkvormigheidscontrole vóór de ingebruikname, controleert of een nieuwe of ingrijpend aangepaste elektrische installatie voldoet aan het Algemeen Reglement op de Elektrische Installaties, het AREI.

Na de controle stelt het erkende controleorganisme een keuringsverslag op. Bij een gunstig besluit mag de installatie of het gecontroleerde deel ervan in gebruik worden genomen. Het verslag vormt een belangrijk onderdeel van het elektrische dossier.

Voor een huishoudelijke elektrische installatie is een conformiteitskeuring onder meer verplicht vóór de ingebruikname van:

• - Een volledig nieuwe elektrische installatie.
• - Een tijdelijke, mobiele of verplaatsbare installatie, zoals een werfkast.
• - Een belangrijke wijziging of uitbreiding van een bestaande installatie.
• - Een nieuw of ingrijpend aangepast deel van de installatie dat volgens het AREI vóór ingebruikname moet worden gecontroleerd.

Het toevoegen van een nieuwe stroombaan of de niet-identieke vervanging van een verdeelbord zijn voorbeelden van een belangrijke wijziging. De controle heeft dan betrekking op de wijziging of uitbreiding en op de mogelijke invloed ervan op het bestaande deel van de installatie.

Een kleine wijziging, zoals het toevoegen van een contactdoos aan een bestaande stroombaan, vereist doorgaans geen afzonderlijke conformiteitskeuring. De wijziging moet wel correct worden beschreven en op het situatieplan worden aangeduid.

Niet-huishoudelijke installaties omvatten onder meer bedrijfsgebouwen, winkels, kantoren, werkplaatsen, technische lokalen en de gemeenschappelijke delen van appartementsgebouwen. De conformiteitskeuring moet in de volgende gevallen gebeuren:

• - Een nieuwe niet-huishoudelijke installatie moet vóór ingebruikname worden gecontroleerd.
• - Ook vaste machines en elektrische toestellen op laagspanning of zeer lage spanning kunnen onder de controleverplichting vallen.
• - Een belangrijke wijziging of uitbreiding moet vóór ingebruikname worden gecontroleerd.
• - Voor installaties op arbeidsplaatsen gelden naast het AREI ook verplichtingen uit de Codex over het welzijn op het werk.

Voorbeelden van belangrijke wijzigingen zijn een ander aardverbindingssysteem, de niet-identieke vervanging van een verdeelbord of een wijziging waardoor het toegelaten kortsluitvermogen van het geïnstalleerde materieel wordt overschreden.

Bij laag- of zeerlaagspanningsinstallaties kan de controle van een belangrijke wijziging uitzonderlijk binnen dertig dagen na ingebruikname plaatsvinden wanneer dwingende operationele redenen dit rechtvaardigen. De eigenaar, beheerder of uitbater blijft daarbij verantwoordelijk voor de veilige ingebruikname.

De keurder vergelijkt de installatie met de beschikbare schema’s, plannen en toepasselijke voorschriften. De precieze controle hangt af van het type installatie. De volgende zaken worden alvast gecontroleerd:

• - De bescherming tegen elektrische schokken, overbelasting en kortsluiting.
• - De aarding, equipotentiale verbindingen en differentieelschakelaars.
• - De staat, keuze en plaatsing van elektrische leidingen en materieel.
• - De verdeel- en schakelborden, beveiligingen, markeringen en identificatie.
• - De overeenstemming tussen de schema’s, plannen en werkelijke installatie.
• - De resultaten van de voorgeschreven metingen en beproevingen.

Voor een huishoudelijke installatie leg je minstens de eendraadschema’s en situatieplannen voor. Het elektrische dossier bevat daarnaast de eerdere controleverslagen, relevante technische documentatie en beschrijvingen van niet-belangrijke wijzigingen.

Voor een niet-huishoudelijke installatie zijn minstens de stroombaanschema’s, situatieplannen, plannen van de aardverbindingen en documenten over de uitwendige invloeden nodig. Afhankelijk van de installatie kunnen ook risicoanalyses, berekeningsnota’s, zoneringsplannen en lijsten van veiligheids- of kritische installaties vereist zijn.

Controleer bij het samenstellen van het dossier ook de volgende praktische aandachtspunten:

• - Zorg dat de schema’s en plannen de werkelijke toestand weergeven.
• - Houd vorige keuringsverslagen en herkeuringsverslagen beschikbaar.
• - Voeg documenten van wijzigingen, uitbreidingen en relevante componenten toe.
• - Maak verdeelborden, technische lokalen en meetpunten bereikbaar.

Na de controle bezorgt het erkende controleorganisme een schriftelijk of elektronisch verslag aan de eigenaar, beheerder of uitbater. Het verslag bevat minstens de volgende informatie:

• - De identificatie van de gecontroleerde installatie.
• - De gegevens en hoedanigheid van de aanvrager.
• - De uitgevoerde controles, metingen en beproevingen.
• - De vastgestelde opmerkingen of inbreuken.
• - Het besluit of de installatie al dan niet conform is.
• - De datum van de controle en gegevens van het controleorganisme.

Wanneer bij de conformiteitskeuring inbreuken worden vastgesteld, mag de betrokken nieuwe installatie of het betrokken installatiedeel niet in gebruik worden genomen. Laat de inbreuken eerst verhelpen en vraag daarna een nieuwe conformiteitskeuring aan.

Voor een niet-huishoudelijke wijziging die om dwingende operationele redenen al in gebruik werd genomen, moeten de inbreuken onmiddellijk worden verholpen. Zolang de installatie in dienst blijft, moeten passende maatregelen voorkomen dat personen of eigendommen gevaar lopen.